13.04.2017 12:07

Arhitektura - postolje za reklamu

Dolazimo u Bijeljinu  - AKCIJA – PILEĆI FILE NA SNIŽENJU - KONZUM! Odlazimo iz Bijeljine – AKCIJA – KOBASICA NA SNIŽENJU - KONZUM! Prva i posljednja mentalna slika Bijeljine – AKCIJA – NEKAKVA MESINA NA SNIŽENJU! Jer, reklamni plakat je jedino što zapravo možemo, ali i želimo da vidimo.
 



Uvećavanje broja proizvoda i proizvođača na tržištu, dovelo je do potrebe za novim
načinama i vidovima reklamiranja, kao i do sve većeg i invazivnijeg ,,napada“ na potencijalno
slobodne virtuelne i fizičke površine i prostore oko nas. Grad je postao poligon za
reklamiranje, što se podržava i donekle sarkastičnim stavom I. Bordena, profesora
Arhitektonskog fakulteta UCL univerziteta u Londonu, koji navodi da prostor nije ništa
ako nije prilika, a reklamni plakat nije ništa drugo nego slobodna površina. Reklama
je sa televizora, novina i radija ,,izašla“ u prostor grada, te kao i svaka druga fizička
struktura postala dio urbanog tkiva i prostorne percepcije korisnika grada.
Marketing vs. reklamiranje

,,Marketing nije umjetnost pronalaženja pametnih načina da prodate ono što ste
napravili. Marketing je umjetnost stvaranja istinskih vrijednosti potrošača. To je umjetnost
pomaganja potrošaču da postane bolji.“ Marketing, u širem smislu, je zapravo odnos i veza
između proizvođača i potrošača. S druge strane, reklama ili oglašavanje (eng. advertising), je
sve ono što nam proizvođač nameće u različitim medijima, i oblicima, kao konkretnu najavu
svog proizvoda. Prema Kotleru, reklama prodaje nadu, prije nego proizvod. Reklama direktno
utiče na psihičke i emotivne okidače u kognitivnom procesu potrošača, ostvarujući kontakt
sa mentalnim slikama i predstavama potrošača, što zapravo predstavlja i proces formiranja
brenda.

Oglasi se – pretplati se!

Najučestaliji vid prostornog oglašavanja su plakati, posteri, bilbordi, natpisi na
vozilima gradskog saobraćaja, i ostali grafički, dvodimenzionalni prikazi marketinških
kampanja. Iako u prostoru neaktivni, ovaj način oglašavanja je prema godišnjem izvještaju o
prihodima Republike Srbije za 2012. godinu, prema istraživanju AGB Nielsen-a, na trećem
mjestu, odmah iza oglašavanja na televiziji i u štampanim medijima, sa čak 10,5% udjela u
ukupnom prihodu koji iznosi 172 miliona evra. (Novosadska novinarska škola, 2013)
Oglasi se – angažuj se!

Kao posebnu vrstu oglašavanja Korin navodi ,,ambijentalno oglašavanje“. Riječ je
zapravo o subvencionisanju određenog javnog prostora, odnosno sponzorstva u vidu doniranja
opreme i urbanog mobilijara, ili ulaganja u razvoj konkretne lokacije, putem različitih akcija
kao što su postavljanje i održavanje stanica za gradski prevoz, znakova i simbola na gradskim
ulicama ili informacionih kioska, u zamjenu za pravo oglašavanja na istim.
Primjer ove vrste javno-privatnog partnerstva (eng. public-private partnership) je i
izradnja privremene, montažno-demontažne strukture u Beogradu, na obali rijeke Save, tačnije
u Savskom amfiteatru, kafe bar i restoran Savanova. Izgradnji ovog objekta prethodilo je
čišćenje i adaptacija lokacije, koja je do tog momenta bila mrtav prostor - nepristupačan i
potpuno neaktivan.

Prostor je postao mjesto okupljanja i dio kako dnevnih, tako i večernjih socijalnih
aktivnosti građana Beograda. Iako postoje mišljenja koja se protive pozitivnom stavu prema 
izgradnji Savanove, a koja se tiču uglavnom pravnih okvira postojanja različitih građevinskih
ili upotrebnih dozvola, to u ovom radu nije uzeto kao tema za razmatranje. Ipak, neosporna je
činjenica koja je uočljiva prilikom odlaska na lokaciju da je objekat aktivirao do tada, mrtav
prostor i privukao Beograđane na vodu, što je i bila konceptualno ideološka okosnica
projekta. Takođe, smatra se da će ovaj projekat inicirati dalju rekonstrukciju savske obale.
Investicija u objekat Savanove, ,,plaćena“ dozvolom za apliciranje promotivnih oglasa
kompanije Eagle Hills, a kao dio reklamne kampanje za projekat ,,Beograd na vodi“. Takođe, jedan
dio informacija o projektu moguće je dobiti i na ovom mjestu, te se o Savanovi može govoriti
još i kao miltifunkcionalnom promo-štandu.

Na isti način posluju i marketinške agencije kompanija Clear Channel i J.C. Decaux
koje drže monopol nad stanicama za gradski prevoz, kao i veće dijelove poteza kraj autoputeva
u Velikoj Britaniji. U odnosu na druge vrste reklamiranja, mbijentalno reklamiranje ima
najbolji efekat: TV reklamu potrošač može da prebaci, plakat ne može. S druge strane, grad
dobija investitore za nove projekte na površinama javnog prostora, ali i novčanu naknadu u
vidu poreza i taksi.

Reklama više i od arhitekture

Na pitanje da li je prostorno reklamiranje ima negativan uticaj za morfologiju grada,
i na koji način se ove privremene fizičke strukture odnose prema gradskom okruženju, i
najvažnije, kako taj odnos zapravo utiče na korisnika, moguće je odgovoriti i sa aspekta
socioloških okvira.

Od Rima, pa to savremenog doba, prostor je uvijek bio sinergija znakova i arhitekture.
Venturi naglašava značaj prostornih ispisa, odnosno bilborda, kao simbol koji komunicira
sa korisnikom direktnije i jasnije nego arhitektura. Navodeći primjer aerodroma gdje su
znakovni ispisi neodvojiv dio prostora, ukazuje da je postojanje trijade strukture, forme i
osvjetljenja nedovoljno za komunikaciju sa putnikom, te da je uvođenje kompleksnih kombinacija
različitih medija neophodno za postizanje lakše čitlljivosti prostora !

Na sličan način, Korin sugeriše psihološku povezanost korisnika sa gradskimokruženjem u bilo kom gradu na svijetu, upravo putem postojanja povezanosti arhitekture iprostornih reklama. Ona ukazuje na osjećaj pripadnosti prostoru i ,,čudnog osjećaja poznavanja“morfologije grada, bez obzira što korisnik nikada ranije tu nije bio. Ova simbioza grafičkepredstave simbola i arhitekture toliko je neraskidivo srasla da Venturi ističe da su reklameu prostoru postale arhitektura i samo gradsko okruženje - ,, Ukoliko uklonimo znakove, nećepostojati ni mjesto.“Takođe, primjeri ovog vida simbioze javnog oglašavanja i arhitekture neosporno jeuočljiv i na Trgu Pikadili u Londonu, gdje multimedijalni reklamni paneli potpunoprekrivaju fasade objekata koji formiraju Trg.

Ipak, Venturi navodi da je u ovakvom kontekstumoguće govoriti i o znaku kao arhitekturi, kao i o pojačavanje značenja same arhitekture iuvođenje novih načina komunikacije sa posmatračem odnosno korisnikom.Na osnovu izloženih argumenata, može se reći da javno oglašavanje u prostoru gradaima pozitivne efekte kako na ekonomske i prostorno-urbanističke aspekte grada, tako i nasociološko-kulturološke aspekte njegovih korisnika.

Prostorno oglašavanja je defaktopostalo dio arhitekture, ili čak dio siluete grada. To su već ozbiljne prostorno-oblikovnekarakteristike kojima se arhitektura još uvijek nije počela baviti! Arhitektonska struka seodriče reklamnih bilborda i plakata kao nekakvog gubavca, a ne vidi da je već uveliko osvojena.





Realno55.eu
Sofija Bojanović Master of Architecture | Graphic Designe
www.koncept.studio

 

Komentari